Kamp Westerbork; imponerend, groots en overweldigend!


Zo met 4 mei in het vizier, spelen er bij mij altijd dubbele gevoelens. Aan de ene kant is het voor ons een vrolijke dag. Mijn moeder is die dag jarig en dat moet natuurlijk gevierd worden, maar aan de andere kant is het ook dodenherdenking. Even een blik terug naar die verschrikkelijke tijd dat Tweede Wereldoorlog heet. Onze kinderen hebben daar helemaal niets mee. Ze leren wel op school dat het een nare tijd is geweest, maar het zegt hun verder niets.

Vorig jaar waren we in Drenthe op zomervakantie en bleken we op een steenworp afstand te zitten van Kamp Westerbork. We besloten daar een kijkje te gaan nemen.

Kamp Westereborg-3

Herinneringscentrum

We begonnen zoals iedereen bij het herinneringscentrum van Kamp Westerbork. Om de kinderen wat meer te betrekken bij het verhaal kregen beide meiden een speurtocht. Onze kinderen vinden het leuk om actief bezig te zijn in een museum en om ze beide extra aandacht te geven met de rondgang hebben Vriendlief en ik ons opgesplitst. Isis ging met vriendlief mee en ik nam Emma op sleeptouw. De speurtocht staat helemaal in het teken van Leo. Leo is een jongetje van joodse afkomst en woont in Kamp Westerbork. Aan de hand van filmbeelden, foto’s en opstellingen wordt het duidelijk dat het helemaal geen pretje was om Joods te zijn tijdens de tweede wereld oorlog. Bij alles vroeg Emma hoeveel mensen er (van) moesten leven. Op een stapelbed van drie bedden (wat ze ook al apart vond) moesten hele families leven! Dat was alles wat ze hadden en dan moesten ze het gebouw delen met andere medegevangenen. Gaandeweg realiseerde ze zich dat ze het thuis toch wel heel erg goed had. Zeker toen we de vergelijking maakte dat in die tijd in haar kamer ongeveer 150 mensen zouden leven. Emma liep stil in gedachten verder…

Kamp Westereborg-1 Kamp Westereborg-2

Kamp Westerbork

De volgende stop was het kamp zelf. De busrit naar het kamp toe was overweldigend te noemen. Een diepe stilte overheerste de bus. Iedereen zat met zijn gedachten bij het idee wat ze zo dadelijk zouden gaan zien, maar niemand had werkelijk nog geen flauw idee hoe het zou zijn. Eenmaal uitgestapt stonden we gelijk aan de poorten van het kamp. Achter ons lag de villa van de kampcommandant en voor ons de weg naar het einde.

Kamp Westerbork was voor vele joden niet het eindstation. Het was slechts een tussenstop in een eindeloze reis naar het einde van een toch al schrijnend verhaal. Door de poorten van het kamp komen we als eerste een wagon tegen. De wagon komt tot leven door het geluid dat afgespeeld wordt bij het beeld. De vrees en pijn worden dan ineens duidelijk voelbaar. Op deze manier loop je het kamp door. Bij ieder stukje geschiedenis voel je de pijn van zijn oorspronkelijke bewoners. Soms een vleugje hoop…men wist namelijk niet wat hierna zou gebeuren en tegen beter weten in hoopte ze toch op een goede afloop.

Kamp Westereborg-5 Kamp Westereborg-6

Zoals ik aan het begin van mijn verhaal al los liet, zijn wij vorig jaar naar dit indrukwekkende kamp geweest. Inmiddels zijn er al plannen om Kamp Westerbork te gaan herinrichten zodat het kamp nog meer tot de verbeelding gaat spreken. Deze vreselijke tijd mag niet vergeten worden. De manier waarmee ze omgaan met oude, originele kamponderdelen is imponerend te noemen. Ze laten de werkelijkheid zien zonder specifiek visueel te worden. Toch komen er meer visuele aspecten terug in het kamp, juist om de jongere generatie meer te laten voelen hoe het er in die tijd aan toe ging.

Bij ons is inmiddels de boodschap wel aangekomen. Ook al praten mijn kinderen er niet over, toch weten ze wat voor een verschrikkelijke tijd het toen was. Nu 4 mei weer om de hoek komt kijken hebben ze al meer respect voor deze dag dan dat ze al die jaren ooit hebben gehad. Kamp Westerbork heeft ze laten zien dat oorlog helemaal geen pretje is en al helemaal niet iets is om na te spelen.

Kamp Westereborg-4 Kamp Westereborg-8

Voor kinderen is Kamp Westerbork groots…wellicht ook niet het eerste gedachte waaraan je denkt zodra je een dagje uit wil plannen met de kids. Toch zou ik iedereen aanraden om dit kamp te bezoeken. De ouders onder ons zal het meer tot de verbeelding spreken door de vele lessen die we op school hebben gehad. De vele films, documentaires spreken ook tot de verbeelding en sommige onder ons hebben de verhalen gehoord van ouders, grootouders of andere familieleden die de oorlog van dichtbij hebben mee gemaakt. Ook Ik heb die verhalen wel gehoord, maar zelfs voor mij was het beeld van het kamp niet te bevatten en te matchen met de verhalen. Het komt zo dichtbij wanneer je hier daadwerkelijk staat! Pas dan besef je hoe  een persoon leeft tussen vrees en hoop ten tijde van oorlog en ellende. Tevens besef je dan ook nog eens pijnlijk dat dit beeld niet alleen een verhaal van toen is, maar dat zelfs nu het verhaal angstig actueel is.

Ik zou adviseren dit kamp pas te bezoeken met kinderen vanaf een leeftijd van ongeveer 8 jaar. Het begrip oorlog is dan beter uit te leggen aan de kinderen. Voor Isis hebben we het die dag vrij luchtig gehouden, maar Emma konden we nu een verhaal meegeven. Een verhaal wat inmiddels ook school heeft bereikt in de vorm van het boek over Leo, het jongetje eerder uit dit verhaal. Dit boek heeft ze meegenomen en in de klas gelezen, waarbij ze zelfs iets in de klas mocht vertellen over haar bezoek aan Kamp Westerbork. Een verhaal dat niet vergeten mag worden….


Over Linda

Aangenaam...Linda, mama van 2 heerlijke dochters die heel goed weten wat ze willen. Ik neem ze mee langs leuke activiteiten waarvan ze de les (hopelijk) meenemen in het leven.